Componisten catalogi

 Door de telefoon horen wij nog wel eens een vraag in de trant van:
'Heeft u de Missa Brevis in C van Mozart?' Nu weet u ongetwijfeld dat Mozart een nijvere bij was en zoals velen vond hij klaarblijkelijk de toonsoort C een 'eenvoudige' toonsoort om in te schrijven: hij schreef zo'n tiental missen in C.
'Stuur mij de cantate van Bach' is natuurlijk ook een schot in het duister bij een man die meer dan 220 cantates het licht deed zien.

Voor dit soort vraagtekens is door de muziekwetenschappers een simpele maar doeltreffende oplossing gevonden: nummeren! Bij de aankondiging van een uitvoering van een werk - al dan niet vocaal - wilt u nog wel eens te horen krijgen: KV 317 of BWV 244. Deze KV 317 betreft de Missa Brevis in C (Krönungsmesse) die van de heer Ludwig von Köchel het nummer 317 heeft gekregen. Deze nummerlijst heet een Verzeichnis waarmee de Köchel Verzeichnis of kortweg KV is geboren! De werken zijn opgenomen in volgorde van componeren. Voor Johann Sebastian Bach ging Wolfgang Schmieder aan het nummeren en hij gaf de Matthäuspassion nummer 244. De nummerlijst (officiëel: catalogus) van Bach's werken is niet genoemd naar de samensteller, maar heet gewoon Bach Werke Verzeichnis, de BWV. Het is wel handig te weten dat het nummer van een Bach-cantate gelijk is aan het BWV-nummer.

Uit het bovenstaande zult u begrijpen dat het nummer van de nummerlijst bij een bestelling alle eventuele vraagtekens wegneemt. Een paar van de bekendste Verzeichnisse zetten wij voor u op een rijtje.


C.Ph.E. Bach
Wq (Thematisches Verzeichnis der Werke von C.Ph.E. Bach) door Alfred Wotquenne

J.S. Bach
BWV (Bach Werke Verzeichnis) door Wolfgang Schmieder

D. Buxtehude
BuxWV (Thematisch-systematisches Verzeichnis der musikalischen Werke von Dietrich Buxtehude) door Georg Karstadt

F.J. Haydn
Hoboken (Joseph Haydn - Thematisch-bibliographisches Verzeichnis) door de Nederlander Anthony van Hoboken

W.A. Mozart
KV (Köchel Verzeichnis) door Ludwig von Köchel

F. Schubert
Deutsch (Schubert - Thematic Catalogue of all his works) door Otto Erich Deutsch

H. Schütz
SWV (Schütz Werke Verzeichnis) door W. Bittinger


De werken van Beethoven, Brahms en Mendelssohn zijn natuurlijk ook op een rijtje gezet maar kregen een opus-nummer. Voor deze drie heren dus geen mooie titel. Er is geenszins naar gestreefd u hier een kompleet overzicht van de Verzeichnisse te geven, maar u krijgt in ieder geval wel een indruk van waarop u kunt letten als u een titel moet omschrijven.

Terug naar het begin